Này Kellogg, cuối tuần tuyệt chứ?
Đúng là thảm họa Carlton ạ.
Tớ đưa bạn gái đi xem New Kids on the Block.
Và cả buổi tối cô ấy cứ luôn miệng "Donnie thật dễ thương.
Donnie thật ngọt ngào, Donnie thật tuyệt vời."
Donnie có cái quái gì mà tớ không có chứ?
Vậy thì đoán cậu không có đúng thứ rồi.
Được rồi cả lớp, tiết lịch sử bắt đầu.
Smith, em đến muộn.
Em xin lỗi, huấn luyện viên, nhưng...
Em nghĩ là em vừa mới chạy vài vòng trước giờ học...
Giúp đỡ đội bóng rổ cũ ấy mà thầy.
Ý hay đấy Smith. Một cách tốt để chuẩn bị cho cuộc thi.
Cũng không tồi nếu tất cả các em ở trong đội
chạy vài vòng để bắt đầu ngày mới.
Chúng em chạy đủ khi tập chơi bóng rổ rồi, huấn luyện viên Smiley ạ.
Này Hunt, đây không phải là phòng tập.
Nên em cần phải gọi tôi bằng tên nhà giáo chính thức,
Giáo sư Smiley.
Can tội gọi sai, phạt chạy 20 vòng.
Được rồi các em!
Trước khi học chương mới trong sách
thầy sẽ trả bài kiểm tra hôm thứ sáu.
Các em mang bài kiểm tra về nhà
lấy chữ ký bố mẹ rồi mang nộp lại.
Bài này của em chắc là xuất sắc. Còn anh thế nào hả Will?
Anh nghĩ là cũng ổn.
Và cách em viết chữ "A" cho thấy em là một người thông minh và hoạt bát.
Anh có thể biết được tất cả những điều đó từ chữ ký của em ư?
- Đúng thế. - Tuyệt vời quá!
Xem cho em, xem cho em đi!
Em ký vào đây đi, dưới chữ ký của Ashley ấy.
Xong. Đoán xem em là người thế nào?
Chà, những nét sổ mạnh mẽ cho thấy em là một người rất bốc đồng.
Chữ cái viết hoa lớn cho thấy em là người tận tụy.
Và cái mặt cười nho nhỏ trên chữ "l"
cho thấy em là người có quá nhiều thời gian.
Đúng quá đi mất!
Thế có thấy em sẽ lấy ai không?
"Một ngôi sao điện ảnh điển trai, người sẽ chỉ hạnh phúc khi
cho em tiêu rất, rất nhiều tiền."
Anh giỏi thật đấy.
- Chào cả nhà! - Chào anh yêu
Bố ơi, Anh Will biết xem bói từ chữ ký của người khác đấy!
Thưa ông, cậu ấy khá là giỏi đấy.
Chỉ lướt qua chữ ký của tôi mà cậu ấy suy ra được tôi là người can đảm,
mưu trí, và có sức mạnh của mười người cộng lại.
Chú Phil, để cháu xem cho chú nhé!
Will, chú không tin vào mấy trò vớ vẩn ấy đâu.
Tôi không nghĩ là nó vớ vẩn đâu.
Xem đi bố, trò này vui mà!
Được rồi. Chú ký ở đâu đây?
Ấy không, chú Phil! Chú thì phải ký vào tờ mới toanh này.
- Dì xem luôn nhé, dì Vivian? - Được thôi. Sao lại không chứ!
Will này, những lúc thế này lúc nào cũng buồn cả nhỉ.
Những lúc thế nào?
Xin bố mẹ ký vào bài kiểm tra lịch sử "đáng xấu hổ" của anh ấy ạ.
Bài kiểm tra lịch sử ư?
Xin lỗi nhé Will.
Bố mẹ ạ, để an ủi hai người thì bài kiểm tra này con được điểm "A"
và con thấy nó cực kỳ dễ.
Carlton, Ashley, bố mẹ cần nói chuyện riêng với Will.
Will, chuyện này là thế nào?
Bài kiểm tra tiếng Anh và toán cháu làm rất tốt, sao lịch sử lại tệ thế này hả?
Đâu phải lỗi của cháu, dì Viv. Tại lớp học chán quá ấy chứ.
Cháu đừng có lý do lý trấu Will ạ.
Không, ý cháu là thầy đâu có dạy toàn bộ lịch sử,
Chúng cháu chẳng được học tí gì về người da đen trong lịch sử nước Mỹ cả.
Nếu mà được học phần đó,
chắc cháu đã hứng thú hơn và học chăm chỉ hơn.
Đó cũng không phải ý tệ.
- Không? - Không?
Không?
Carlton, thôi ngay việc nghe lén đi!
Con xin lỗi ạ.
Điều này không bao biện cho việc cháu bị điểm kém,
những ý kiến của cháu về chương trình học cũng khá hợp lý.
Thế là chúng ta cùng đồng ý rồi nhé?
Đây hoàn toàn không phải là lỗi của cháu.
Quả là một cuộc họp vô cùng hiệu quả.
Đứng yên đó.
Cháu đã trình bày một quan điểm rất hữu ích,
nhưng nếu muốn học thêm về lịch sử của người da đen thì cháu định sẽ làm gì?
Đừng chỉ phàn nàn không như thế, hãy hành động đi chứ nhóc!
Hãy viết một bài luận thuyết phục về việc tại sao lịch sử của người da đen
cần được dạy nhiều hơn trong chương trình học.
Trình bày ở cuộc họp phụ huynh lần tới.
Dì sẽ đi cùng cháu.
- Dì sẽ đi á? - Em sẽ đi á?
Mẹ sẽ đi á?
Ban giám hiệu nhà trường sẽ cân nhắc về ý kiến
đề nghị đổi khẩu hiệu của trường thành
"Học viện Bel-Air, Yêu trường hoặc đi học trường công."
Còn ai có ý kiến gì nữa không?
Thưa thầy hiệu trưởng Armstrong, em có ý kiến.
Mời trò Smith.
Ý kiến này chắc là sẽ thú vị lắm đây.
Em nghĩ là học sinh ở trường đang bị lừa dối
về những trải nghiệm học tập quý giá.
Em muốn nói tới lớp học lịch sử của huấn luyện viên Smiley.
Chính xác là Giáo sư Smiley, Smith ạ. Lỗi này phạt chạy mười vòng đấy.
Em quan ngại về điều gì hả Smith?
Chúng em được học về George Washington và Thomas Jefferson,
và những nhân vật nổi tiếng khác có trên mấy tờ tiền,
thế nhưng còn Martin Luther King và Crispus Attucks,
và tất cả những người da đen khác góp phần tạo nên khác biệt ở đất nước này thì sao?
Dường như là không có một bức tranh nào của những vị này ở trên đường cả.
Thầy biết bộ phim của Spike Lee Do the Right Thing chứ?
Thầy rất tiếc, Smith.
Bộ phim gần đây nhất mà thầy xem là Dead Poets Society.
Nếu là một vị hiệu trưởng khác thì,
chắc chắn sẽ là một câu chuyện hoàn toàn khác.
Huấn luyện viên Smiley, ông không phiền trả lời trò Smith chứ?
Tất nhiên rồi.
Tôi muốn trình bày ba ý chính.
Thứ nhất, trong môn của tôi, chúng tôi cố gắng cô đọng 200 và...
một vài năm lẻ của lịch sử
vào chín tháng giảng dạy.
Vậy thì rõ ràng là chúng tôi cần tập trung vào
một vài nhân vật lịch sử và bỏ qua những người còn lại.
Đúng là như vậy.
Thứ hai là trường ta có một thư viện lớn, hay đại loại là tôi nghe nói thế,
nên bất kỳ học sinh nào cũng có thể tìm hiểu thêm về lịch sử của người da đen.
Một điểm nữa rất thuyết phục.
Thứ ba là,
Tôi đã dùng cuốn sách giáo khoa này để dạy lớp học của mình từ rất nhiều năm nay
và thành thật mà nói thì ngoài cuốn sách này ra tôi chẳng biết gì cả.
Nên hãy quên chuyện này đi.
- Nhưng em nghĩ là nó rất quan trọng. - Và đúng vậy.
Không may, sách quy định của nhà trường ghi rõ bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến
thay đổi chương trình học đều phải đi kèm với...
Một đơn kiến nghị có đủ chữ ký của 150 học sinh.
Điều 4, Mục số 9.
Em kiếm quyển sách đó ở đâu ra vậy? Ý thầy là...
Chắc chắn là sẽ mất một thời gian để xem xét lại chương trình học.
Thầy nghĩ sao về việc mời một giáo viên khác
đến dạy thay cho huấn luyện viên Smiley trong khoảng một tháng
để dạy về lịch sử của người da đen?
Nghỉ một tháng ư? Thầy Armstrong, tôi nghĩ thằng bé nói có lý đấy.
Cũng có thể là như vậy, nhưng tôi chắc là cũng cần một thời gian
thì chúng ta mới tìm được giáo viên thay thế.
Vì vậy, nếu không ai còn ý kiến gì nữa thì cuộc họp của chúng ta đến đây...
Tôi không muốn nói, nhưng thầy Armstrong, hình như thầy đang có ý né tránh.
Không phải vậy đâu bà Banks.
Chúng tôi chỉ muốn chắc chắn rằng giáo viên mới là người có đủ trình độ.
Ví dụ như một giáo sư đại học có bằng tiến sĩ
dạy môn lịch sử và văn học của người da đen?
- Tìm đâu ra một người như vậy bây giờ? - Bà ấy đang đứng trước mặt ông đây!
Gặp lại mọi người sau một tháng nữa nhé.
Được rồi, Carlton, bây giờ chúng ta sẽ học những thứ trong tầm hiểu biết của anh,
anh sẽ là ngôi sao của lớp này.
Còn lâu đi. Em mới là ngôi sao.
Gì cơ? Em đang mơ đấy à? Sao mà em biết được?
Vì giáo viên chính là mẹ em mà.
Chào buổi sáng cả lớp.
Mẹ, con muốn chào mừng mẹ và nói rằng, thay mặt cho cả lớp
con và các bạn rất vui khi được mẹ giảng dạy.
Học trò Banks, em vừa gọi tôi là gì?
Như con vẫn thường gọi đó ạ, "mẹ."
Tên tôi không phải là "mẹ". Tên tôi là Giáo sư Banks.
Và tôi muốn được gọi như vậy. Cả lớp đã rõ rồi chứ?
Vâng thưa Giáo sư Banks.
Lịch sử về người da đen của nước Mỹ
từ châu Phi, đến thời kỳ chiếm hữu nô lệ, cho đến hiện tại.
Chúng ta đều đã được nghe nói đến Frederick Douglass,
Martin Luther King và Booker T Washington,
tuy nhiên lịch sử của người da đen còn bao gồm rất nhiều người
mà ngày nay tên tuổi và gương mặt của họ không còn ai nhớ tới nữa.
Bao nhiêu người trong số các em đã từng nghe bài thánh ca của những người nô lệ?
Em ạ.
Các em nghe bài hát này nhé.
Tuyệt quá ạ.
Các em đoán xem bài hát này nhằm mục đích gì?
Em trả lời ạ.
Với những người chưa từng nghe bài thánh ca...
thì em xin giải thích.
Những người nô lệ thường hát chúng
để khích lệ tinh thần và tin tưởng vào Chúa
để đối mặt với những sự đàn áp mà họ phải chịu đựng.
Giải thích rất hợp lý đấy trò Smith, nhưng chưa chính xác.
Gì cơ ạ?
Bài hát này được viết ra và dùng
làm mật mã bí mật của hội Underground Railroad.
Mật mã bí mật ư? Nghĩa là thế nào ạ?
Em nào có thể cho cô biết hội Underground Railroad là gì?
À cái này thì em biết.
Hội Underground Railroad là một nhóm người
đưa những người nô lệ đến với vùng đất tự do.
Hội được thành lập khi nào?
Trong thời kỳ nô lệ ạ.
Thời kỳ đó kéo dài những 250 năm đấy, trò Smith.
Em có thể thu hẹp khoảng thời gian đó lại được không?
Ý cô là ngay bây giờ ấy ạ?
Ngồi xuống đi, Smith.
Hội này được thành lập vào những năm 1840.
Harriet Tubman, một cựu nô lệ, là một trong những người lãnh đạo của hội.
Những bài hát này thực ra là những tin nhắn bí mật được gửi đi
để thông báo cho những người nô lệ chạy trốn biết đường đi đến tự do.
Ví dụ, "the drinking gourd" ám chỉ chòm sao Bắc Đẩu.
Khi những người nô lệ hát rằng "follow the drinking gourd,"
thì đó là tín hiệu báo cho các nô lệ chạy trốn hãy chạy về phía sao Bắc Đẩu.
Trên đường đi họ sẽ gặp những người theo chủ nghĩa bãi nô
và trốn thoát để được tự do.
Ý em cũng là vậy đấy ạ.
Giáo sư có thể dạy chúng em một bài hát được không ạ?
Có một bài tên là Wade in the Water.
Bài này báo cho nô lệ chạy trốn rằng đường trốn thoát tốt nhất là đi dọc con sông.
Vào đêm muộn, bài hát này được cất lên
từ nơi ngủ của nô lệ dọc theo tuyến đường
dẫn dắt những người chạy trốn đến với tự do.
Các em cùng hát nào.
Hát to lên nào!
Được rồi.
Tuyệt đấy các em.
Bài tập cho tuần tới sẽ là báo cáo về Thử nghiệm Cảng Royal
và Trường Penn do trò Smith viết.
Ai? Em ạ?
Khóa học này là ý tưởng của em
nên tôi nghĩ cho em vinh dự làm bài tập đầu tiên sẽ là hợp lý nhất.
Chúc mừng cậu nhé Will. Vinh dự thật đấy.
Trò Smith sẽ viết nửa đầu của báo cáo,
mửa còn lại tại tôi giao cho trò Banks.
Ai? Em ạ?
Bài báo cáo phải dài ít nhất 15 trang,
đánh máy, dãn dòng, đánh số trang và trích dẫn tài liệu tham khảo.
Khóa học này là một ý tưởng tuyệt vời đấy, Will ạ.
Đó là mẹ em mà!
Không thể tin được là mẹ lại chọn chúng ta làm bài tập đặc biệt này.
Lại còn phải nói.
Huấn luyện viên Smiley sẽ chẳng bao giờ làm vậy.
Thầy ấy hay nói "Các em làm nhiều bài hơn nghĩa là tôi sẽ phải làm việc nhiều hơn."
Này nhé.
Cô cao hơn là của em.
Này các cậu! Có khi các cậu giúp được chúng tớ đấy.
Môi tớ tự nhiên mất hết cảm giác rồi!
Tên tớ là Carlton Banks. Đúng thế, là Carlton Banks.
Các cậu có muốn ra ngoài và ăn gì đó không?
- Chắc chắn rồi. - Được thôi.
Will, Carlton, cô đang tìm các trò đây.
Tiết học hôm nay tốt đấy chứ, các em thấy sao?
Vâng. Nhưng em phải đi đây ạ.
Đợi một chút thôi. Cô có cái này cho em.
Quyển sách này sẽ giúp các em làm bài báo cáo.
Nó viết về Trường Penn.
Charlotte Forten là một trong những giáo viên da đen đầu tiên và bà ấy...
Will!
- Em có đang nghe cô nói không đấy? - Dạ tất nhiên rồi ạ!
Cô đang nói về Trường Penn.
Cô đã nói gì về Trường Penn?
Nó ở ngay cạnh Trường Pencil đúng không ạ?
Cảm ơn mẹ nhé!
Carlton, lại phải nói với con bao nhiêu lần nữa đây,
con phải cho áo sơ mi vào trong quần chứ!
Nhìn cháu kìa. Will, đúng thật là, lông mày kìa!
Nhanh chân lên. Chúng ta sẽ tới thư viện.
Cô nàng cao thật sự thích em đấy.
Geoffrey, cháu sẽ có lần đầu tiên xin việc ở một phòng triển lãm
và cháu cần một vài lời khuyên.
Chú đã từng đi phỏng vấn xin việc rất nhiều phải không ạ?
Đúng vậy đấy, cô Hilary. Tôi đã làm việc suốt cả cuộc đời mình.
Thật thế ư? Tại sao?
Vì lúc nào tôi cũng cần thức ăn và chỗ ở.
Được rồi. Dù sao thì cháu cũng đang cố gắng chuẩn bị cho buổi phỏng vấn,
nhưng mỗi khi nghĩ đến, cháu đều rất hồi hộp.
Lúc đi phỏng vấn họ hỏi những gì vậy?
Chẳng có gì phải lo lắng đâu, cô Hilary.
Chỉ là một vài câu hỏi đơn giản thôi.
Ví dụ như tên cô là gì?
- Hilary S. Banks. - Trình độ học vấn?
Sinh viên năm hai đại học.
Cô có khả năng gì để làm việc trong phòng triển lãm không?
À, tôi...
Một phòng triển lãm, đối với tôi, giống như là...
Chú biết đấy, giống như...
Khi cháu đi vào một phòng triển lãm, giống như...
Được rồi, nếu tôi phải lựa chọn, thì...
Giống như, ý cháu là... Mặc kệ cháu đi!
Cô được tuyển.
Tuyệt, Geoffrey.
- Dì Vivian có nhà không ạ? - Có, bà ấy đang ở trong bếp. Để tôi...
Không!
Mẹ cháu không được biết bọn cháu ở đây.
Dì ấy không cho bọn cháu xem tivi một tuần rồi.
Cháu đang bị lên cơn thèm đây.
Cơ thể cháu cần nhận được một lượng sóng nhất định.
Chào mấy đứa. Lớp học lịch sử vẫn tốt chứ?
- Tốt ạ. - Chắc là tốt ạ.
Thế còn bài kiểm tra học kì,
và bài đọc, đồ thị kinh tế
của nền công nghiệp sản xuất bông thì sao?
Bố, nếu bố không phiền thì làm ơn đừng nói về lớp lịch sử nữa.
Được thôi, thì không nói nữa.
Chú Phil, làm ơn đi mà.
Nếu chú nhớ không nhầm thì lớp lịch sử về người da đen này là ý của cháu đấy.
Cháu đâu có biết là dì Vivian sẽ dạy cơ chứ.
Dì ấy đang làm chúng cháu điên lên đây.
Tối qua cháu còn mơ thấy mình đi tiệc cùng Harriet Tubman nữa.
Will, chú biết trước mà.
Cháu nghĩ là lớp học này sẽ dễ dàng mà, phải không?
- Không, cháu không nghĩ thế. - Con thì có đấy.
Bố chẳng thông cảm cho đứa nào trong hai đứa đâu.
Chỉ vì bà ấy dạy tốt
và bắt hai đứa học tập vất vả một chút,
- mà hai đứa cũng không chịu được. - Nghe này chú Phil, không phải vậy đâu.
Vì dì ấy thôi, chú cần phải nói với dì ấy, chú Phil.
Nếu dì ấy cứ nghiêm khắc như vậy thì cả lớp sẽ nổi dậy đấy ạ.
Cháu có thể thấy thế trên mặt các bạn. Họ sắp chịu hết nổi rồi.
Umoja.
Gì cơ?
Umoja. Tiếng Bantu ở Đông Phi có nghĩa là "đoàn kết" đấy. Thú vị chứ?
Tớ có toàn chương trình Berlitz trên băng, để chuẩn bị thuyết trình hôm nay.
Lieberbaum, cậu lấy cuốn tạp chí Jet của tớ phải không?
Không, tớ tự đăng ký mua dài hạn rồi nhé.
Chào buổi sáng cả lớp.
Hôm nay ai xung phong lên thuyết trình đầu tiên nào?
Jonathan, em đã thuyết trình hôm qua rồi mà.
Nhưng em đã chuẩn bị toàn bộ một bài thuyết trình mới, cho vui thôi ạ.
Giáo sư Banks,
Trước khi lên thuyết trình chúng em có vài điều muốn nói với cô ạ.
Chúng em đã đến nhà Chadney
để học thêm,
và chúng em đã thảo luận.
Chúng em đều rất tiếc nếu hết tháng này cô không dạy lớp nữa.
Đúng thế, tệ thật.
- Đúng là tệ thật. - Tiếc thật.
Và thế là chúng em đã làm cái này.
Đây là đơn kiến nghị nhà trường phân công cô làm giáo viên lịch sử cố định của lớp.
Giết em đi.
Các em...
Cô rất bất ngờ, điều này làm cô thấy rất tự hào.
Theo như sách về các quy định thì chúng em cần 150 chữ ký.
Đến giờ chúng em đã có 148.
Sẽ vui nếu hai chữ ký cuối để biến điều này thành sự thực là của Will và Carlton.
Hai cậu, vinh dự của hai cậu đây.
Anh ký trước đi Will.
Không, em ký trước đi.
Năn nỉ đấy.
Mẹ của em mà.
Lớp học này là ý tưởng của anh.
Được rồi, các em nghe này.
Cô rất cảm động khi các em muốn cô ở lại,
nhưng e là trường đại học sẽ không đồng ý.
- Nhưng em thấy... - Quay trở lại bài nào.
Trò Fletcher, em lên báo cáo nhé?
- Xin chào dì Vivian - Mẹ đang làm gì vậy?
Mẹ đang chấm bài thôi.
Buổi học sau ấy ạ?
Vâng, có lẽ là mẹ có thể dạy chúng con thêm về Harriet Tubman.
Cháu muốn biết nhiều hơn về bà ấy.
Dì nghĩ cháu biết đủ rồi đấy. Cháu nghĩ một tháng là đủ rồi nhỉ.
Mẹ, con xin lỗi vì đã không hăng hái như các bạn khác.
Mẹ là một giáo viên tuyệt vời. Chỉ là...
Con mong mẹ không hiểu nhầm,
nhưng thực sự mẹ đã biến cuộc sống của chúng con thành ác mộng.
Mẹ đã làm điều đó bằng cách nào chứ?
Dì bắt bẻ cháu trước cả lớp.
Bắt chúng cháu làm thêm bài tập và cả các báo cáo nữa.
Dì có thấy các bạn khác trong lớp phàn nàn gì đâu.
Đó là vì mẹ chỉ nghiêm khắc hơn với hai chúng con.
Mẹ xin lỗi nếu hai đứa cảm thấy mẹ đã quá nghiêm khắc,
nhưng mẹ nghĩ là hai học trò người da đen
thì sẽ muốn học được nhiều nhất từ khóa học này chứ.
Cháu nghĩ là chúng cháu đã không nghĩ như vậy.
Mẹ...
Gì?
Cuộc nói chuyện tồi tệ này...
sẽ không ảnh hưởng đến điểm của con đâu, phải không ạ?
Mẹ chấm điểm rất nghiêm khắc đấy, Carlton.
Và mẹ rất là đẹp ạ.
Will, có điều này dì vẫn thắc mắc.
Gì vậy ạ?
Sao lúc đầu cháu lại muốn học một khoá lịch sử về người da đen?
- Vì cháu thấy rất hứng thú ạ. - Thật vậy chứ?
Tất nhiên rồi ạ.
Dì đâu có thấy cháu vui vẻ khi làm bài tập được giao?
Chẳng phải cháu là người đã nói rằng nếu cháu
hứng thú với một điều gì đó, cháu sẽ học tập chăm chỉ sao?
Dì Vivian, cháu đã đọc Tiểu sử Malcolm X ba lần.
Điều đó khiến cháu trở thành một học sinh nghiêm túc về lịch sử người da đen sao?
Đó là một cuốn sách rất quan trọng.
Will, cháu có thể đọc sách
mặc áo phông,
treo áp phích và gào lên các khẩu hiệu,
nhưng nếu cháu không biết những câu chuyện lịch sử đằng sau
thì cháu chỉ đang tầm thường hoá các cuộc đấu tranh đó.
Cháu đã bắt đầu một việc rất tốt,
và có theo đuổi được nó hay không thì hoàn toàn phụ thuộc vào cháu thôi.
"GIÁO DỤC LÀ HỘ CHIẾU CỦA CHÚNG TA ĐẾN TƯƠNG LAI,
VÌ NGÀY MAI THUỘC VỀ NHỮNG NGƯỜI CHUẨN BỊ CHO NÓ NGÀY HÔM NAY."
Biên dịch: Xuân Thu